Podyplomowe studia psychologiczne

Psychologia Zmian Postaw i Zachowań

Celem prowadzonych zajęć jest dostarczenie wybranych elementów wiedzy i umiejętności psychologicznych absolwentom innych kierunków studiów. Wiedza psychologiczna potrzebna jest wszystkim, ale studia podyplomowe najwięcej korzyści przyniosą osobom, których skuteczność w pracy zawodowej zależy od tego jak dobrze rozumieją motywacje innych ludzi oraz potrafią zmieniać zachowania osób i grup, z którymi pracują. Do tej grupy należą menedżerowie, kierujący różnymi zespołami ludzi, specjaliści HR, lekarze, nauczyciele.

Postawy i możliwość ich zmian można analizować zarówno na poziomie indywidualnym, małych grup, jak i całych społeczeństw, dlatego w programie znajdują się, jako uzupełnienie zajęć psychologicznych, także zajęcia ujmujące zagadnienie z perspektywy socjologicznej. Zajęcia prowadzi interdyscyplinarny zespół profesorów UW złożony z psychologów, socjologów, ekonomistów. Nad całością Studiów Podyplomowych czuwa Rada Programowa.

CERTIFICATE

NAME OF STUDENT: ANNA IKONEN

Date and place of birth: 17 April 1974, (Poland)

Course Name: Postgraduate Studies in Psychology of Changing Attitudes and Behaviours

Graduate date: 19 June 2005

No.	Title of the course unit	Lecturers	Grade (1)
1.	Social research methodology.	Prof. G. Wieczorkowska	4.5
2.	General psychology.	Prof.. P. Ostaszewski	4.5
3.	Social psychology.	Prof. G. Wieczorkowska	4.0
4.	Psychology of social influence (changing group attitudes and behaviours).	G. Kranas, PhD	4.5
5.	Gender as a differentiating factor in attitudes towards social roles.Means of changing the attitudes.	Prof. R. Siemieńska	5.0
6.	Attitudes towards migrants and ethnic minorities.	Prof. M. Okólski	5.0
7.	Change of personal attitudes and behaviors.	Prof. G. Wieczorkowska	5.0
8.	Psychological factors that affect the change of health condition and activity of the ill.	Prof. K. Wrześniewski	5.0

(1) Description of the local grading system:

ECTS GRADE	LOCAL GRADE	LOCAL DEFINITION
A	5.0	VERY GOOD - highly above the average standard, with only minor errors
B	4.5	BETTER THAN GOOD - a little above the average standard with some errors
C	4.0	GOOD - generally sound work with a number of errors
D	3.5	SATISFACTORY - fair but with significant shortcomings
E	3.0	SUFFICIENT - performance meets the minimum criteria
FX	2.0	FAIL - some more work required before the credit can be awarded
F	2.0	FAIL - a student has to attend the course once more
	Zal. **	CREDITED WITHOUT MARKS

(dokładny opis w jezyku angielskim)

Skrócony opis przedmiotów

Metodologia badań społecznych

Podczas moich zajęć zaprezentuję i poprowadzę dyskusję nad podstawowymi zagadnieniami badawczymi. Omawiać będziemy przykłady badań korelacyjnych i ich interpretacje. Realizm sytuacyjny i psychologiczny. Będziemy prowadzić obserwacje i samoopisy; Zapoznamy się z socjometrią, skalami odpowiedzi. Będą także elementy statystyki: opis rozkładu zmiennej - tendencji centralnej i rozproszenia; analiza wariancji i regresji. Zajmiemy się również:

sztuką układania ankiet ewaluacyjnych oraz analizą odpowiedzi,

tworzeniem i interpretacją kwestionariuszy osobowości.

Omówimy podstawowe błędy w przeprowadzanych badaniach sondażowych oraz etyczne problemy badań.

Psychologia ogólna

Celem proponowanych przeze mnie zajęć jest dostarczenie studentom wiedzy o podstawowych dziedzinach psychologii oraz wypracowanie umiejętności wykorzystania w praktyce najważniejszych odkryć psychologii, ze szczególnym uwzględnieniem sposobów modyfikacji zachowania wynikających z praw uczenia się.

W przypadku każdej omawianej dziedziny lub zagadnienia będę kładł nacisk na praktyczne znaczenie danego problemu. Na zakończenie zajęć studenci powinni potrafić przedstawić interpretację dowolnej "życiowej" sytuacji w języku różnych szkół psychologicznych i zaplanować postępowanie zmierzające do wywołania określonych zmian w zachowaniu występujących w tej sytuacji osób. Oto niektóre z zagadnień przedstawianych na zajęciach:

Percepcja i spostrzeganie. Zasady organizacji obrazu świata. Błędy percepcji, wpływ doświadczenia (uczenia) na percepcję.

Elementy psychologii motywacji. Biologiczne vs humanistyczne koncepcje motywacji. Znaczenie siły motywacji dla sprawności działania.

Teorie powstawania emocji. Emocje a poznanie. Adaptacyjna rola emocji.

Różnice indywidualne (temperament i osobowość, inteligencja, zdolności i style poznawcze)

Prawa uczenia się i analiza behawioralna. Rola wzmocnień i kar. Różnicowanie i generalizacja. Rozwijanie zachowań pożądanych.

Eliminowanie zachowań niepożądanych.

Zmiana własnych postaw i zachowań

Dostosowywanie się do zmian w dynamicznych warunkach, w jakich obecnie żyjemy jest jednym z ważniejszych czynników, warunkującym nie tylko osiągnięcie sukcesu, ale i samo przetrwanie.

Przykładem takiej sytuacji, gdzie umiejętność zmiany jest niezbędna, jest utrata pracy przez pracowników, często wysoce wykwalifikowanych. Sytuacja wymaga przekwalifikowania się, zmiany zachowań, nawyków i postaw. Wiele osób próbuje się doskonalić. Często efekty tych autooddziaływań są słabe.

W ramach tych zajęć przedyskutujemy różne koncepcje teoretyczne i podejścia praktyczne. Między innymi: teorie efektywnego uczenia się i zapamiętywania (D.A Laird, E.C Laird, Z. Pietrasiński, J. Rudniański); S. Schachter - badania nad efektami zmiany zachowań; M. Cziksentmihalyi - teoria optymalnego doświadczenia. Terapia RET - (A. Ellis i R.A. Harber).

Zastanowimy się nad sposobami zmiany uczuć destrukcyjnych na uczucia o charakterze racjonalnym. Będziemy także analizować wpływ reakcji emocjonalnych na interpretacje wydarzeń zewnętrznych. Inne zmiany zachowań które omówimy dotyczyć będą między innymi:

przezwyciężania lęków,

eliminacji zachowań niepożądanych i nabywania zachowania pożądanego za pomocą samoobserwacji czy stopniowania trudności,

przygotowywania wystąpienia publicznego.

Psychologia społeczna

Struktury poznawcze: schematy jednostkowe, kategorialne. Stereotypy. Zasady funkcjonowania umysłu. Rola pamięci długotrwałej i operacyjnej. Spostrzeganie innych osób. Algorytmy i heurystyki (dostępności, zakotwiczenia, reprezentatywności). Efekt pierwszeństwa i świeżości. Efekt ekspozycji. Wpływ kontekstu: efekt asymilacji i kontrastu. Procesy automatyczne i kontrolowane. Dźwignie wyobraźni: Pandemonium Selfridge'a. Wpływ emocji na sądy społeczne. Zjawisko transferu pobudzenia. Rola postaw i wartości w zachowaniu. Teorie równowagi poznawczej. Teoria dysonansu poznawczego. Wyjaśnianie sukcesów i porażek. Style atrybucyjne. Kontrola: wewnętrzna, zewnętrzna, pierwotna, wtórna. Kontrola mentalna. Efekty paradoksalne kontroli mentalnej. Wiedza o Ja. Autoschematy. Teoria porównań społecznych. Jak odtwarzamy przeszłość i jaki to ma wpływ na myślenie o przyszłości? Strategie poznawczo - behawioralne. Nawyki umysłowe. Optymizm, pesymizm i defensywny pesymizm. Poznawcze korelaty depresji. Facylitacja i hamowanie społeczne. Zachowanie interpersonalne: miłość, altruizm, agresja. Komunikacja interpersonalna - podstawowe błędy. Tożsamość społeczna. Rodzaje grup i ich struktura. Decyzje grupowe. Rozwiązywanie konfliktów międzygrupowych. Psychologia w mediach.

Psychologia wpływu społecznego (zmiana postaw i zachowań grup)

Niektóre formy wpływu społecznego są intencjonalne, innym poddawani jesteśmy mimowolnie. Celem moich zajęć jest zrozumienie psychologicznych aspektów oddziaływań społecznych, co ułatwi obronę przed wpływem przez nas niechcianym, niepożądanym, a zarazem może stanowić zaczyn dla wzbogacenia własnego instrumentarium wpływu na otoczenie społeczne.

Istotnym zadaniem modułu jest analiza rzeczywistych sytuacji, od wpływu w rodzinie, po oddziaływania środków masowego przekazu. Zadaniami słuchaczy będzie, między innymi, analiza bieżących wydarzeń społecznych z punktu widzenia teorii wpływu społecznego, a także projektowanie różnych kampanii promocyjnych.

Szczególną część zajmie problematyka konfliktu interesów i sposobów radzenia sobie z nim poprzez różne techniki wywierania wpływu. Facylitacja społeczna - wpływ obecności innych na funkcjonowanie ludzi w zadaniach prostych, rutynowych i w zadaniach złożonych, nowych. Konformizm - dostosowanie do większości. Dwie funkcje konformizmu: informacyjna i normatywna. Dostosowanie do postaw mniejszości. Kiedy mniejszość jest siłą? Dyskusja jako źródło polaryzacji postaw w grupach. Próżniactwo (cwaniactwo) społeczne i dynamiczne teorie wpływu. Symulacje komputerowe. Uleganie prośbom - techniki prowokowania innych do uległości. Perswazja - warunki skutecznej perswazji dotyczące nadawcy, odbiorcy i samego przekazu. Oddziaływanie poprzez środki masowego przekazu. Wpływ mediów na zachowania. Uleganie dyrektywom. Badania nad łatwością podporządkowania się zaleceniom autorytetów i grupy. Oddziaływania poprzez trening: stosowanie wzmocnień dodatnich i ujemnych (nagród i kar). Autokratyczne i demokratyczne sposoby oddziaływania na ludzi. Przywództwo - osobowościowe i interakcyjne koncepcje przywództwa.

Postawy i zachowania prozdrowotne

Wyniki badań wskazują na ważną role czynników psychologicznych w procesie choroby i ochrony zdrowia. Aby zachować zdrowie musimy rewidować nasze przekonania, zmieniać niewłaściwe style życia. Modyfikowanie zachowań zdrowotnych nie jest prostą sprawą. Można nauczyć się wielu teorii radzenia sobie np. ze stresem i nie umieć ich zastosować w praktyce.

Celem prowadzonych przeze mnie zajęć jest zapoznanie uczestników z wiedzą psychologiczną zgromadzoną na ten temat i odniesienie jej do codziennych zachowań. Tematyka obejmować będzie między innymi:

Teorie radzenia sobie ze stresem.

Psychologiczne uwarunkowania powstawania i rozwoju chorób somatycznych.

Wpływ poczucia zagrożenia na organizm człowieka.

Psychoneuroimmunologia. Psychologiczne problemy chorych somatycznie.

Choroba jako źródło stresu. Zachowania emocjonalne chorego. Sposoby kształtowania korzystnej postawy wobec choroby. Choroby cywilizacyjne związane ze stylem życia.

Zachowania zdrowotne (zachowania prozdrowotne, antyzdrowotne).

Uogólnione zasoby odpornościowe (inaczej: potencjały zdrowia) a poziom obciążenia stresorami (patogenami).

Uwarunkowania indywidualne i społeczno-kulturowe stylu życia zdrowotnego.

Modele zachowań zdrowotnych. Zmienne psychologiczne najsilniej wpływające na trwałą zmianę zachowań.

Postawy wobec migrantów i mniejszości etnicznych. Uwarunkowania postaw i możliwości ich zmiany.

W czasie zajęć zapoznamy się z zagadnieniami związanymi z procesami migracyjnymi we współczesnym świecie, Europie i Polsce. Omówimy następujące zagadnienia:

Stosunki między ludnością rdzenną (lub grupą etniczną dominującą) a grupami imigranckimi (lub mniejszościami etnicznymi).

Obszary harmonii.

Główne źródła oraz przejawy wykluczenia i napięć.

Mniejszości etniczne i cudzoziemcy w Polsce.

Scharakteryzujemy wybrane grupy.

Przedstawię teoria postaw etnicznych.

Metody badań stosunków etnicznych i problemy związane z takimi badaniami.

Źródła i uwarunkowania rasizmu/tolerancji etnicznej, mechanizmy powstawania uprzedzeń, funkcje i konsekwencje stereotypów, wymiary dyskryminacji.

Indywidualne i społeczne uwarunkowania postaw etnicznych.

Omówimy możliwości kształtowania oraz zmiany postaw etnicznych i stosunków międzygrupowych.

Jednym z poruszanych tematów będzie Polska polityka oraz postawy społeczne wobec migrantów i mniejszości narodowych/etnicznych w Polsce.

Płeć jako czynnik różnicujący postawy wobec ról społecznych. Możliwości zmiany postaw

Celem zajęć jest stwierdzenie zakresu reprodukcji wzorów zachowań, aspiracji i postaw dotyczących roli kobiet i mężczyzn uwarunkowanych płcią i sytuacją środowiska społecznego, do którego należą jednostki w społeczeństwie coraz bardziej różnicującym się. Pogłębianie się różnic spowodowanych wzrostem bezradności społecznej w pewnych grupach i możliwościami odnoszenia sukcesu w innych, w sytuacji gwałtownej zmiany politycznej i ekonomicznej.

Wybrane zagadnienia, które będziemy omawiać:

Niezgodność wizerunków mężczyzn i kobiet z pełnionymi przez nich rolami w społeczeństwie w sferze życia prywatnego i publicznego.

Czynniki instytucjonalne i pozainstytucjonalne wpływające na nierówny udział kobiet i mężczyzn w sferze życia publicznego.

Trwałość i zmienność postaw wobec obecności kobiet w polityce oraz zachowań wyborczych w latach 1990 - 2002.

Rozwiązania prawne jako czynnik sankcjonujący istniejącą sytuację - promujący zmiany.

Stopień artykulacji interesów różnych grup kobiet, tworzenie grup nacisku i ich wpływ na partie polityczne i związki zawodowe.

Płeć jako czynnik różnicujący style sprawowania władzy.

Podobieństwa i różnice w postawach dotyczących sytuacji kobiet w Polsce i krajach Unii Europejskiej.

in English